Letter 42: Anselmi Luc, ColU can.

Pope Pelagius IUnknown|c. 559 AD|Pope Pelagius I|From Rome|AI-assisted
imperial politics

Pelagius [Pope] to Opilio the defensor [a papal estate official]. By the present words we instruct your Experience that, when the bishop of the church of Catina [Catania] arrives, you are to have either the priest Maurus himself made abbot in the monastery and hospice of Saint John in Cathena [Catena, i.e. Catina/Catania], through those persons whom Saturninus of illustrious memory shall have presented to you [while they are present], or else the deacon Crescitur restored in that same place, whom the place itself is said to have had before and from whom, at the whim of the monks, with no crime being proved, he is reported thereupon to have been expelled; leaving henceforth no power, no license to the monks to expel abbots at their own discretion or to ordain others for themselves, since no authority will remain to an abbot if he begins to be subject to the power of the monks, so that henceforth, faithfully and zealously, the care of the abbot, to whom it is fitting that all power belong, ought to carry out all the things that pertain either to the reverence of divine worship or to the benefit of that same monastery.

AI-assisted translation - This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

Anselmi Luc, ColU can., VII, 166, p. 431; MANSI, IX, c, 910; MIGNE, PL, 72,
c. 748,

Ined.: (1: beati Iohannis in Cathena; quem antea... perhibetur expulsus.)

PELAGIUS [PAPA] OPILIONI DEFENSORI. Experien¬
tiae tuae praesentibus mandamus affatibus, ut ueniente eccle¬
siae Catinensis episcopo, aut [eumdem] Maurum praesbyterum
[in eodem] facias in monasterio xenodochioque beati Iohannis in

C*dd.: B iol. 29'^: (1... reformari; 2); Ctfol. 67-67'', C^fol. Cj/o/. 59-59'',

C. fol. 57'®-''*’; Ei fol. 46 ''*’; (2), fol. 67 ^ E, fol. 7Cr'-71, £, fol. 35^'*’; 0 [Thaner,
p. 431]
: (2).

oppilioni 0 2 mandamus] non damus C, C 4 2-3 catin. eccles. C* Cj C* 3 eumdem]

om. C (cf. lin. seq.) maurum] C: marum B 4 in eodem] om, C fades B in*]
om. B monasterio] a corr. B senodochyoque B 4-5 beati... cathena] C [catena]
C 3 C 4 : om. B

nensi urbe, aut saltem in eiusdem regione, ut ex sequentibus inferri posse
videtur. loannes vero, de quo in ep. 41, in parte magis septentrionali eius¬
dem orientalis orae insulae idem munus gerebat.

1. ueniente ... episcopo: Cum Helpidius paululum ante tempus sa¬
cratus fuisset (cf. epp. 23,3 et 33,1, p. 71 et 89), arbitror eum, post suam
ad episcopatum evectionem, nondum ad sedem Catinensem advenisse.

Maurum praesbyterum: Sive Marum nomine. Non est ille pres¬
byter Marius ep. 44,6. Is enim, uti aemulus cuiusdam monachi sacerdotis
nomine Gaudentii describitur, et eius episcopus non vocatur Helpidius.
Adde adhuc, quod duo monasteria multum ab invicem certo distabant,
cum sub iurisdictione duorum diversorum defensorum. Opilionis et loannis,
posita fuissent.

monasterio xenodochioque beati Iohannis in Cathena: Cathena,
Catena pro Catina male frequenter scriptum fuit, ut videri etiam potest in

^ Cathena, per eos quos Saturninus iUustris memoriae uobis [prae¬
sentibus]
praesentauerit, abbatem fieri, aut Cresciturum diaconum
ibidem reformari, quem antea locus ipse habuisse dicitur, et arbi-

5-6 praesentibus] om. C 6 praesentauit C 2 Cg C 4 abatem B diaconum] B,
Cii diaconem Cg, diachonem Cg C 4 7-8 quem antea... expulsus] om. B

^ codd. S. GreGORII Magni, Reg. (MGH., Epp., t. I-II), et in codd. Mar-

^ tyrologii Hievonymiani (I. B. DE RoSSl-b. DuchESNE, Acta Sanctorum

Novembris, t. II, 1, Bruxellis, 1894). — Huius xenodochii monasteriique
nomen et exsistentia latitaverant hucusque, quantum scio, in codd. Coli.
Caesaraugustanae. Nil de eo inveni in recenti opere eruditi viri h. T. Whi-
TE, Latin monasticism in norman Sicily, Cambridge, Massachussets, 1938.
^ Idem tamen monasterium aliquatenus et subobscure notum fuisse videtur

quibusdam doctioribus viris s. xvii-xvin. Kn quae I. B. de Grossis, Ca~

\ tanense decachordum sive novissima sacrae Catanensis ecclesiae notitia, mo-

^ dul. XVII (Nosocomia ... xenodochia), apud I. G. Graevium-P. Burmann,

Thesaurus antiquitatum et historiarum Siciliae ...» vol. X, hugduni Bata-
I vorum, 1723, c. 138, scripsit; ... his adscrihendum reor S. loannis Baptistae

hospitalem domum pro militibus lerosolimitanis aptatam (S. loannis de
' Fleris nuncupatur) ... Templi huius primordia Saracenorum seculum prae¬

cesserunt; ... id Stephanus Syracusanorum Episcopus erexit... Subdit Pirrus
ibidem, fol. 130. Templum D. Iohannis Hospitalis Catanae id esse credimus,
quod ad nostra tempora maximam antiquitatem redolens durat ... Stephanum
porro Syracusanae Ecclesiae praefecturam gessisse anno circiter 532 dum Be-
lisarius lustiniani Imperatoris personam ageret Syracusis, auctor est, post
Schobar iam nominatum, idem Pirrus in illius Ecclesiae Not. d. fol. 130.
Quoad Christophorum Schobar, notitiae fundationis templi illius primum
nuntium, cf. F. Lanzoni, 0 . c., p. 636; A. Amore, Siracusa, in Enc. Cat-
tol., t. XI, c. 720. Opera vero abbatis R. Pirri, Sicilia sacra ... lib. IV,
invenies etiam in supra laudato I. G. GraEvd-P. Burmann, Thesauro ...,
vol. III, IfUgduni Batavorum, 1723. (Cf. c. 581). Ktsi albo Syracusanorum
antistitum, a C. Schobar nobis servato, parva fides sit facienda (cf. F.
hANZONi, 0 . c., p. 636-638), quod de illius domus aetate adseruit Pirrus non
male cohaeret sive cum textu praesentis epistulae, sive cum iis, quae de
debellatione et subiugatione Siciliae a. 535 a Belisario peracta scimus.
quoque existimandae sint notitiae, quae faciunt antiquissimum Stephanum
illum, olim Syracusanum praesulem, pervetusti coenobii Catinensis S. loan¬
nis conditorem. Bxcipiendum tamen duco illud quod de eius exsilio Syra¬
cusis deque eius migratione Catinam narratur.

Saturninus illustris memoriae: Ignotus vir, inlustris honorarius
aut vacans, paulo ante defunctus; coenobii, ut videtur, patronus.

praesentauerit: Pro iure praesentationis fundatorum. Cf. simi¬
lia in epp. 28; 36,2; 43,2; 86,3; 89,2, p. 83; 103; 120; 211; 215-216.

Cresciturum diaconum: Abbas inmerito a monachis a munere de-
iectus, circa quem nil aliud noscitur.

PEI.AGII I PAPAE

trio monachorum, nullo extante crimine, exinde perhibetur expul¬
sus; nullam potestatem de cetero, nullam licentiam monachis 2
reUnquentes pro arbitrio suo aut expellere abbates, aut sibimet
alios ordinare, quia nulla auctoritas remanebit abbati, si mo¬
nachorum coeperit potestati subiacere, ut de cetero fideliter et
studiose uniuersa quae uel ad diuini cultus reuerentiam uel ad
utilitates eiusdem monasterii pertinent, abbatis sollicitudo, ad
quem potestas tota pertinere conuenit, debeat adinplere.

nulla C 3 C 4 prohibetur C 3 C 4 10 relinquimus E 0 10-11 sibimet alios] BEO'.

alios sibimet (etiam probab. ordo) C, alios om. Oj 0^ Oq 11 si] ut C 4 12 ut] om.

C 3 C 4 de cetero] decreto B, discrete E, om, C 3 C 4 13 uniuersa] ex uniuesa B 2 uel
ad^] om, Oj Oj Og 14 utilitatis Cj C 3 , utilitatem Cj O 7 O 14 eiusdem] om, B E

2. nullam licentiam monachis: Non dicit contra id quod in ep. 28
decretum est. Pelagius enim cum S. Benedicti Regula, 64, electionem
monachis (et praedii domino) concredidit, non autem ordinationem insti-
tutionemve, quae incumbit episcopo vel delegatis eiusdem. Hic, ut patet,
non de electione, sed de ordinatione et de abbatis depositione, tractatur,
quod solis monachis nullo modo competit.

ad quem potestas tota: Convenit cum iis quae praescribuntur
in S. Benedicti Regula, 65, v. 11; 3, v. 5 (A. bENTiNi, 0, c., p. 568; 76).

Episcopo Laurentio mandat, ut Marcum, Paulum et Paschalem, qtii
ad dignitatem presbyterii, diaconi et subdiaconi respective propositi
sunt, examinet, atque his sacris ordinibus insigniat, si dignos eos inve¬
nerit. Presbyter autem in sacris officiis peragendis mentionem et. papae
et episcopi sibi faciendum est.

Revision history

  1. 2026-05-27v2.2.34-import

    Initial corpus import from modern pelagius i retranslated v1.

    Fields: letter text, metadata, source links. Source: https://archive.org/details/gasso-batlle-1956-pelagius

Related Letters