Letter 47: PELAGIUS [PAPA] FLORENTINO to the bishop concerning CLUS<I>0.

Pope Pelagius IUnknown|c. 559 AD|Pope Pelagius I|From Rome|AI-assisted
pelagianism

Pelagius [the Pope] to Florentinus, Bishop of Clusium [Chiusi].

Having received the report of your Fraternity, we have learned that the bearer of it has indeed not entered into a second marriage; you indicated, however, that he did not keep his chastity with respect to his former marriage. And although there are many things which the authority of canonical strictness commands to be observed in cases of this kind, nevertheless, because the deficiency of our age—in which not only the merits but the very bodies of men have failed—does not permit the rigor of that severity to remain in force in all respects, and since the age of the man in question is recognized to remove any suspicion of future incontinence, so that he may be promoted to the order of the diaconate, you shall know that we, condescending, as has been said, to the deficiency of the times, have granted this; yet on this condition, that you render to our common Lord an account concerning his character and life and conduct, on the day of judgment, before that dreadful tribunal; for we mitigate things past on account of the strait circumstances of the times in such a way that we cautiously and carefully guard against future transgressions. On account of this we command that Micina, his maidservant, by whom he confessed that he had had children after the death of his wife, shall not be permitted to remain with him, but that she, professing continence, shall be handed over by your arrangement to whatever monastery, so that he, by a better lot, may be able to minister in the office to which he is being advanced with the merit of good repute, and that no occasion be left for staining his reputation.

AI-assisted translation - This translation was produced with AI assistance and has not been peer-reviewed. See the 19th-century translation or original Latin/Greek below for scholarly use.

Latin / Greek Original

PELAGIUS [PAPA] FLORENTINO EPISCOPO DE CLU-
S<I>0. Fraternitatis tuae relatione suscepta, eius latorem secun- 1
das quidem nuptias expertum non fuisse didicimus, castitatem
tamen eum priori non seruasse coniugio designasti. Et quamuis 2

fol. 51^; Fi fol. 46^^-47^: (1-2... noueris), E^ fol. 67^, F, fol. 71, E^ fol. 55^; I fol. 52-
52^; O [Thaner, p. 390-391]; 0^^ fol. 78^^'^^; P, fol. 310-310^, P^ fol. 27-27^, P, fol.
18^^-19^; Q fol. 68; R [Perels, p. 66-67].

florentio episcopo I. om. O Oi^ P R de clusio] coni.: de cluso Fj I Q, de clusa F, om.

B C O O 16 P Q R 2 fraternitati P 3 suscepta relat. P 1 P 3 latore Oi, latronem Fj

eum tamen E^Q, tamen [eum ow.] I, tamen auctoritas eum in marg. O 9 priori
obseruasse coniugio I, non priori seru. coniug. P, P 3 , non seru. priori coniug. Ca,
coniug. non seru. priori Cs C 4

Tit. Nescio quare cl. P. Kehr, o. c., t. III, p. 7, 1, quamquam no¬
verat de Clusa sequentem, eum potius facere voluit Florentinae urbis
episcopum. Qusii quaedam inscriptio s. vr nomen eius nobis servavit.

de Clusio: Rectius ita legendum. Quoad hodiernae Chiusi nomen
cf. De ViT, o. c., t. II, p. 359-360; Thesaurus ... Onomasticon, t. II, p. 507-
508. Quod vero pertinet ad urbis ecclesiam, cf. P. Kehr, ihid., p. 231-234;

H. TECEERCQ, Chiusi, DACT., t. III, 1, c. 1386-1402; F. Tanzoni, o . c., p.
552-554; M. H. TaurEnX, Chiusi et Pienza, DHGE., t. XII, c. 749-752; E.
Josi, Chiusi et Pienza, in Enc. CattoL, t. III, c. 1560-1561.

1. secundas quidem nuptias: Quae et hodiernis temporibus irregu¬
laritas <(ex defectu sacramenti» constituunt.

PEI.AGII I PAPAE

multa sint quae in huiusmodi casibus obseruari canonicae iubeat
subtilitatis auctoritas, tamen, quia defectus temporis nostri, qui¬
bus non solum merita sed [et] corpora ipsa tominum defecerunt,
districtionis illius non patitur in omnibus manere censuram, et
aetas istius de quo agitur futurae incontinentiae suspicionem
auferre dinoscitur, ut ad diaconatus possit ordinem prouehi, tem¬
porum condescendentes ut dictum est defectui, concessisse nos
noueris;, ita tamen ut de moribus et uita uel actu ipsius tH in die
indicii ante tribunal illud terribile reddas commiini Domino ratio¬
nem; quia sic praeterita pro angustia temporis mitigamus, ut caute
atque sollicite de futuris excessibus obuiemus. Propter quod 3
iubemus Micinam ancillam eius, de qua se post uxoris transitum
habere confessus est filios, neque cum ipso manere liceat, et cui¬
cumque monasterio continentiam professura tila dispositione tra¬
datur, ut meliori sorte ad quod promonetur officium sub bonae
possit famae merito ministrare^ nec aliqua opinionis eius maculan¬
dae relinquatur occasio.

sunt Ca quae in] quae [in om.] Pj, in [quae om.] Ca, in quo Cg C 4 cano¬
nice codd. pier. iubeat] ex subeat E, 6 auctoritas] ex auctoritatis O^g tamen]
om. P defectus] CIO O^g P Q R: defectu B E temporis nostri] corporis nostri
O 7 , nostri corporis Pj Pg, temporum nostrorum coni. Thaner 6-7 quibus] (scii,
temporibus; cf. 1.10-11 et rursus 1.14) Cj Cg / 0 P Q P:'in quibus Og O 4 , om B E Gg
districtione Pg non] n sup. ras. p J patitur] I 0 O^q P Q R: patimur B C, passu¬
ri E omnibus] moribus Pg censura P 8-9 et aetas istius] sub lin. delet, et ea(us)
isti(us)s Pj 9 istius] illius C Pj suspicationem R (s alter, corr. vid.) Pi 10 dignosci¬
tur Pj Pg P, dignosatur Pg diacon, possit] diacon, post C [diachon.] Cg C 4 11 -po-
rum] partim sup. ras. in Pj, tempororum Pg dict. est] diximus Oi consensisse E
12-15 ita tamen... quod] om. B 12 moribus] morum I P^P^Q Pj Pg et] om. Pj Pg
ipsius] illius I diem Pg P 14 sic] sicut Oj mittigamus Pg propter] in marg. Q
eiusdem O 7 17 confess. e. habere B filios] add. ut Qig neque] an = et ne, aut
leg. ne (?) illo Pg manere] mare Ojg et] ut Oj Pi 18 continentia Pg, connen-
tiam (ii obiit, add.) ex licentiam B 2 professura] ex professuram B 2 (?) dissiposi-
tione Ojg 19 ad] id B 20 ne 7 oppinionis P 20-21 maculae derelinquatur P
(ex -quantur^ Pj.

2 . ad diaconatus ... ordinem prouehi ... concessisse: begislatio enim
occidentalis celibatnin unanimiter requirebat ad ordines subdiaconato
digniores. Cf. B. Vacandard, Cilihat eccUsiastiquey DTC., t. II, 2, c. 2080-
2082; B. JaMBART, Cilihat des eleves..., DDC., t. III, c. 132-145. Item le¬
gislatio luSTiNiANi, Cod., I, 3, 44; Nov., 22,42. Gf. B. Vacandard, ihid.,
c. 2078-2080; B. HErman, Cilihat des eleves ..., 11, DDC., ihid., c. 145-156.

3. filios neque cum ipso manere liceat: Post filios aliqua videntur
decidisse verba, aut ne\^m'] legendum. Cf. etiam apparatum.

EPISXUEAE 47,2-3; 48

In memoriam revocat iusiurandum Severi, qui promiserat ad ponti¬
ficem adducere lulianam quondam virginem Deo sacram^ postquam
haec manifestaverit desiderium ab eo se seiungi.

Revision history

  1. 2026-05-27v2.2.34-import

    Initial corpus import from modern pelagius i retranslated v1.

    Fields: letter text, metadata, source links. Source: https://archive.org/details/gasso-batlle-1956-pelagius

Related Letters